Pierwsze poranki z mokrymi liśćmi na asfalcie i szybciej zapadającym zmrokiem zwykle przypominają kierowcom, że warunki na drodze za chwilę się zmienią. Wiele osób zaczyna wtedy myśleć o wymianie opon, ale znacznie rzadziej o tym, czy ich własne nawyki nadążają za pogodą. Dobrze zaplanowane doskonalenie techniki jazdy pozwala wejść w chłodniejsze miesiące z większym zapasem pewności, bo ćwiczy się wtedy reakcje, których zwykłe dojazdy do pracy nigdy nie sprawdzają. Poniżej opisuję, które sytuacje warto przećwiczyć, jakie zajęcia pasują do różnych kierowców i ile to wszystko może kosztować.
Dlaczego jesień to dobry moment na naukę?
Pogoda robi się mniej przewidywalna, a nawierzchnia potrafi zmieniać przyczepność w ciągu kilku kilometrów. Mokre liście, wilgotne mosty, pierwsze przymrozki rano i krótszy dzień sprawiają, że samochód reaguje na te same ruchy kierownicą inaczej niż latem. Kierowca, który nie miał okazji poczuć, jak auto zachowuje się na ślisku, może zareagować zbyt gwałtownie albo zbyt późno.
Ma to też wymiar praktyczny. Wiele ośrodków prowadzi zajęcia przez cały rok, ale jesienią łatwiej trafić na termin, a warunki na płycie poślizgowej lub placu manewrowym często odpowiadają temu, co czeka nas na drogach przez kolejne miesiące. Szkolenie z bezpiecznej jazdy odbyte przed zimą daje więcej niż to samo zrobione wiosną, bo od razu można zastosować nowe umiejętności w trudniejszych warunkach.
Które sytuacje warto przećwiczyć w pierwszej kolejności?
Nie wszystkie umiejętności są równie ważne i trudno nauczyć się wszystkiego na jednym kursie. Z mojego punktu widzenia największy zwrot z inwestycji dają zajęcia, które skupiają się na kilku sytuacjach powtarzających się najczęściej w polskich warunkach. Warto sprawdzić, czy program obejmuje następujące ćwiczenia:
- hamowanie awaryjne na mokrej i śliskiej nawierzchni, z pełnym naciskiem na pedał i pracującym ABS-em;
- omijanie nagle pojawiającej się przeszkody bez utraty panowania nad autem;
- reagowanie na poślizg tylnej osi i przedniej osi, czyli nadsterowność oraz podsterowność;
- jazda na zakręcie z płynnym operowaniem gazem, bez gwałtownych korekt kierownicą;
- prawidłowa pozycja i sposób trzymania kierownicy, które ułatwiają kontrolę nad samochodem.
Taka kolejność wynika z prostego założenia, że najczęstsze zagrożenia na drodze to nagłe hamowanie i unikanie przeszkody. Dopiero później warto przechodzić do bardziej zaawansowanych technik.
Który rodzaj zajęć pasuje do jakiego kierowcy?
Zanim padnie decyzja o zapisie, dobrze jest zastanowić się, kim jesteśmy za kierownicą i czego realnie potrzebujemy. Początkujący kierowca ma inne braki niż ktoś, kto jeździ od dwudziestu lat, a kierowca zawodowy stawia przed szkoleniem inne oczekiwania niż entuzjasta motoryzacji. Poniższa tabela porządkuje te różnice i pokazuje, jakie programy zwykle się sprawdzają.
| Profil kierowcy | Polecany program | Czego oczekiwać |
| Początkujący, do 3 lat za kierownicą | szkolenie z techniki jazdy na płycie poślizgowej | oswojenie z poślizgiem i hamowaniem awaryjnym |
| Doświadczony, jeżdżący codziennie | kurs doskonalenia jazdy, jeden dzień | korekta złych nawyków i odświeżenie reakcji |
| Kierowca zawodowy lub służbowy | kurs doskonalenia techniki jazdy w grupie firmowej | płynność, ekonomia i bezpieczeństwo przewozu |
| Entuzjasta motoryzacji | kurs jazdy sportowej na torze | poznanie granic przyczepności i techniki toru |
Wybór nie musi być ostateczny, bo wiele osób zaczyna od podstawowego programu, a dopiero potem przechodzi do dłuższych zajęć. Doskonalenie jazdy na torze ma sens wtedy, gdy podstawy są już opanowane, w przeciwnym razie łatwo przeoczyć rzeczy, które da się naprawić znacznie taniej na placu manewrowym.
Ile to kosztuje i ile trwa?
Pytanie o pieniądze jest nieuniknione, a odpowiedź zależy od zakresu programu. Kurs doskonalenia techniki jazdy w podstawowej wersji, trwający kilka godzin, potrafi kosztować kilkaset złotych, natomiast wielodniowe zajęcia na torze albo z samochodami sportowymi osiągają ceny rzędu kilku tysięcy złotych. Tych kwot nie warto porównywać bez zajrzenia do szczegółów oferty, ponieważ kurs doskonalenia techniki jazdy, cena i liczba godzin praktycznych tworzą razem prawdziwy koszt jednej godziny za kierownicą.
Przy porównaniu ofert warto zapytać o liczbę uczestników przypadających na jednego instruktora i o to, czy zajęcia odbywają się na własnym samochodzie, czy udostępnionym przez organizatora. Własne auto bywa tańsze, ale niesie ryzyko uszkodzeń, więc dobrze jest wcześniej sprawdzić zakres ubezpieczenia. Regulamin dotyczący odpowiedzialności za szkody warto przeczytać przed wpłatą, a nie po przyjeździe na miejsce.
Szkolenie jazdy sportowej – czy to dla każdego?
Hasło kojarzy się z szybkimi samochodami i emocjami, ale w praktyce rządzi nim inna logika niż w programach nastawionych na bezpieczeństwo. Szkolenie jazdy sportowej uczy wykorzystywania przyczepności aż do granicy, wybierania optymalnego toru przejazdu i późnego hamowania przed zakrętem. To przydatne umiejętności, choć nie zawsze przekładają się na codzienny ruch, w którym wyprzedzanie na limicie nikomu nie służy.
Kurs jazdy sportowej polecam tym, których naprawdę interesuje motorsport albo którzy chcą lepiej zrozumieć swój samochód. Dla większości kierowców wystarczy rozsądny program bezpiecznej jazdy, uzupełniony okazjonalnym wyjazdem na tor dla przyjemności. Warto pamiętać, że przejście od zajęć na placu do jazdy na torze to duży skok, a pośpiech bywa złym doradcą.
Co można ćwiczyć samodzielnie?
Nie wszystko wymaga zapisu na kurs, a część nawyków da się poprawiać na co dzień, bez dodatkowych kosztów i bez ryzyka. Najlepiej zacząć od rzeczy prostych, które nie wymagają specjalnych warunków. Poniżej zebrałem kroki, które według mnie dają najwięcej, jeśli wykonuje się je regularnie:
- Sprawdzenie ustawienia fotela i kierownicy, tak aby nadgarstki spoczywały na górze koła przy wyprostowanych rękach.
- Patrzenie możliwie daleko przed siebie, zamiast skupiania wzroku tuż przed maską.
- Płynne operowanie gazem i hamulcem, bez nerwowych szarpnięć.
- Zachowywanie większego odstępu od poprzedzającego pojazdu, szczególnie na mokrej nawierzchni.
- Regularna kontrola ciśnienia w oponach i stanu bieżnika, zwłaszcza przed zmianą sezonu.
Na co uważać po zakończeniu zajęć?
Po dobrym kursie łatwo uwierzyć, że umiemy więcej, niż wynika to z jednej sesji. Ten efekt pewności siebie jest bardzo ludzki, ale może prowadzić do zbyt szybkiej jazdy w sytuacjach, w których nadal obowiązują te same prawa fizyki. Wyniesione z kursu umiejętności najlepiej traktować jako dodatkowy zapas bezpieczeństwa, a nie jako powód do przesuwania własnych granic.
Dobrym pomysłem jest powrót na krótkie zajęcia powtórkowe co rok lub dwa, bo nawyki słabną, gdy nie są ćwiczone. Jeśli po pierwszym kursie pojawi się ochota na więcej, można wtedy rozważyć dłuższy program albo zajęcia na torze, już z lepszym pojęciem o tym, czego naprawdę potrzebujemy. A jeśli ktoś dopiero się waha, najprościej zacząć od krótkiego, taniego programu i po prostu sprawdzić, jak samochód reaguje, gdy zostaje się z nim sam na sam w bezpiecznych warunkach.
Doskonalenie techniki jazdy? Sprawadź ofertę w tym miejscu.