Przez długi czas deser na rodzinne spotkania oznaczał u mnie jedno duże ciasto, które po godzinie wyglądało, jakby ktoś je przesuwał po stole. Porcje wychodziły nierówne, a ostatnie kawałki trafiały na talerze w postaci okruchów. To się zmieniło dopiero wtedy, gdy w kuchni pojawiły się foremki do monoporcji, choć nie od razu byłem do nich przekonany. Poniżej zebrano obserwacje z kilku miesięcy używania, czyli to, co się sprawdziło, co rozczarowało i komu taka forma może się przydać.
Co w małych formach podoba mi się najbardziej?
Największą zaletą jest dla mnie spokój przy podawaniu. Nikt nie kroi, nikt nie odkłada nożem połowy ciasta na bok, a każdy dostaje porcję w takim samym rozmiarze. To drobiazg, ale przy gościach ma znaczenie, bo odpada jedna czynność, która zawsze budziła stres. Poza tym kilka rzeczy z tego sposobu pracy zwyczajnie mi odpowiada:
- deser można przygotować dzień lub dwa wcześniej i nie trzeba go dopieszczać tuż przed podaniem;
- niewykorzystane porcje trafiają do zamrażarki, więc nic się nie marnuje;
- forma narzuca kształt, dzięki czemu nawet prosty mus wygląda na przemyślany;
- przy kilku porcjach łatwiej eksperymentować, bo nieudana próba kosztuje mało.
Gdzie silikon mnie rozczarował?
Na tym etapie wypada być uczciwym, bo silikon ma swoje wady i nie warto ich ukrywać. Cienkie formy uginają się pod ciężarem masy, więc przeniesienie pełnej formy do zamrażarki bywa małym ćwiczeniem z równowagi. Z kolei wzory z drobnymi wgłębieniami trudno domyć, a tłuste ślady po czekoladzie potrafią zostać na kilka użyć. Pełną formę zawsze stawiam na blasze albo desce jeszcze przed napełnieniem, bo to jedyna metoda, która u mnie faktycznie eliminuje rozlewanie masy. Zdarzyło się też, że jedna z tańszych form lekko przejęła zapach wcześniejszego deseru, co przy delikatnych smakach wanilii było zauważalne.
Czy marka ma znaczenie?
Wśród form, które widziałem w cukierniczych przepisach, wyraźnie wyróżnia się Silikomart, a forma do monoporcji Silikomart bywa wymieniana niemal jak punkt odniesienia. Moim zdaniem trudno jednak twierdzić, że to jedyna słuszna droga. Silikomart formy silikonowe mają zwykle grubszy i sztywniejszy materiał, co ułatwia pracę, ale sporo prostszych produktów robi to samo całkiem poprawnie. Różnice, które zauważyłem, przedstawiają się mniej więcej tak:
| Cecha | Forma droższa | Forma tańsza |
| Sztywność ścianek | wyższa, forma lepiej trzyma kształt | niższa, ugina się przy przenoszeniu |
| Ostrość krawędzi deseru | wyraźniejsza | zwykle nieco bardziej zaokrąglona |
| Odporność na zapachy | zazwyczaj lepsza | bywa różnie, zależnie od partii |
| Koszt przy próbach | wyższy, więc większa ostrożność | niski, łatwiej zacząć |
To oczywiście obserwacje z mojej kuchni, a nie wynik testów laboratoryjnych. Przy pierwszej formie nie widzę powodu, by wydawać więcej, niż wygodnie, a droższy model można kupić później, jeśli okaże się, że hobby zostaje na dłużej.
Jakie kształty uważam za najbardziej przydatne?
Przy kilku formach różnego typu szybko wyszło, które z nich sięgam najczęściej, a które leżą w szufladzie. Ranking jest subiektywny, ale może pomóc osobom, które stoją przed pierwszym zakupem. Moja kolejność wygląda następująco:
- Niskie, szerokie koło, czyli forma silikonowa koła, która pasuje do musów, serników i tart.
- Półkula, przydatna, gdy deser ma mieć wkład owocowy lub kawowy.
- Kwadrat lub prostokąt, dobry do deserów układanych w rzędzie na paterze.
- Formy z wzorami i ornamentami, które są ładne, ale używane najrzadziej.
Czy zestaw do monoporcji ma sens?
Zestaw do monoporcji z pozoru wygląda rozsądnie, bo od razu daje kilka kształtów i narzędzi. U mnie jednak część takich elementów leżała nieruszona przez wiele tygodni. Rozsądniej jest zacząć od jednej silikonowej formy do monoporcji i dokupować kolejne dopiero wtedy, gdy pojawi się konkretna potrzeba. Podobnie jest z drobiazgami, ponieważ akcesoria do monoporcji, takie jak wykrawacz do spodów czy szpatułka kątowa, przydają się dopiero po kilku próbach, gdy wiadomo, w którym miejscu proces najbardziej zawodzi.
Dla kogo takie formy nie będą dobrym zakupem?
Nie uważam, że każdy powinien je mieć. Osobie, która piecze raz w roku na święta, wystarczy zwykła blacha i dobra kuchenna szpatułka. Podobnie jest z tymi, którzy lubią rustykalne, trochę nierówne ciasta, bo w nich równe, małe porcje mogą wydawać się zbyt wystudiowane. Formy mają największy sens tam, gdzie deser pojawia się regularnie, a goście lub domownicy cenią wygodę i porządek na talerzu.
Moja rada na pierwszy raz
Jeśli ktoś zastanawia się nad zakupem, najlepiej zrobić jedną próbę z najprostszym przepisem, na przykład pannacottą, i sprawdzić, czy ten rodzaj pracy w ogóle sprawia przyjemność. Foremki na desery nie muszą od razu zmieniać kuchni, a pierwsze efekty zwykle są skromniejsze od tych ze zdjęć. Jeśli jednak po trzeciej czy czwartej partii deser nadal sprawia radość, to znak, że warto pomyśleć o kolejnych kształtach i drobnych narzędziach.